Deepfakes herkennen: signalen, schade en waar je hulp vindt

Door redactie gewoonporno · bijgewerkt 21 oktober 2026

Een deepfake is een beeld, video of geluidsopname die met AI is gemaakt of bewerkt, zodat het lijkt alsof iemand iets doet of zegt wat nooit is gebeurd. Op zich is de techniek neutraal; filmstudio’s gebruiken vergelijkbare technieken. Maar een groot deel van de deepfakes die online rondgaan, is seksueel van aard en gemaakt zonder toestemming van de persoon in beeld. Dat is waar deze gids over gaat: hoe je ze herkent, waarom ze zo schadelijk zijn, en wat je doet als het jou of iemand die je kent overkomt.

Waarom deepfakes niet onschuldig zijn

Een nep-naaktbeeld voelt voor het slachtoffer niet nep. Het beeld gaat rond onder vrienden, collega’s of klasgenoten, wordt gebruikt om iemand te vernederen of af te persen, en is vaak moeilijk weer van internet te krijgen. Dat het “niet echt” is, maakt de schade niet kleiner.

Daarom is het ook niet zomaar een grap. Algemene informatie, geen juridisch advies: in Nederland is het zonder toestemming maken of verspreiden van seksueel beeldmateriaal van iemand strafbaar, en dat geldt ook voor gemanipuleerd of door AI gemaakt beeld. Ook doorsturen kan dus strafbaar zijn.

Voor onze site betekent dat iets heel simpels: we bespreken geen tools die bedoeld zijn om echte mensen “uit te kleden” of in seksuele beelden te plaatsen, en we raden platforms af die dat toestaan. AI-porno met fictieve personages is iets anders; daarover lees je meer in wat is AI-porno.

Zo herken je een deepfake

De techniek wordt steeds beter, dus geen enkel kenmerk is waterdicht. Maar vaak zijn er nog signalen te vinden als je goed kijkt.

In foto’s

• Randen rond gezicht en haar: vage, wazige of juist te scherpe overgangen, vooral bij haarlokken.
• Huid: te glad, plastic-achtig, of een huidskleur die niet past bij hals en lichaam.
• Handen, oren en sieraden: vreemde vingers, ongelijke oorbellen, een ketting die in de huid verdwijnt.
• Licht en schaduw: licht op het gezicht dat uit een andere richting komt dan op de rest van het beeld.
• Achtergrond: vervormde lijnen, onleesbare tekst, objecten die in elkaar overlopen.

In video’s

• Knipperen en ogen: onnatuurlijk weinig knipperen, of een blik die niet helemaal klopt.
• Mond en tanden: lippen die niet goed synchroon lopen met het geluid, tanden die als één witte vlek ogen.
• Bewegingen: het gezicht “zweeft” iets bij snelle hoofdbewegingen of als er iets voor langs gaat.
• Kwaliteitsverschil: het gezicht is scherper of juist waziger dan de rest van de video.

Context

Vaak zegt de context meer dan de pixels:

• Wie heeft het geplaatst, en waarom nu?
• Is er een origineel te vinden? Een omgekeerde afbeeldingszoekopdracht laat soms het bronbeeld zien waar het gezicht op is geplakt.
• Past het bij wat je van die persoon weet, of is het precies “te mooi om waar te zijn” voor wie het verspreidt?

Detectiesoftware kan een extra aanwijzing geven, maar is niet onfeilbaar. Gebruik je gezonde verstand erbij.

Wat doe je als je een deepfake tegenkomt?

Zie je een seksuele deepfake van iemand anders voorbijkomen?

1. Deel het niet, ook niet om te waarschuwen of “kijk hoe erg”.
2. Meld het bij het platform waar je het ziet. De meeste grote platforms hebben een meldknop voor beelden zonder toestemming.
3. Laat het de persoon weten als je die kent, op een rustige manier. Veel slachtoffers horen het pas laat.

Als je zelf slachtoffer bent

Dat is heftig, en het is niet jouw schuld. Een paar stappen die helpen:

1. Leg bewijs vast: maak screenshots met datum, bewaar links en noteer waar je het zag. Doe dat voordat je iets laat verwijderen.
2. Meld het bij de platforms waar het beeld staat en vraag om verwijdering.
3. Zoek hulp bij Helpwanted.nl. Daar kun je terecht voor advies over online misbruik van beeldmateriaal en hulp bij het verwijderen ervan.
4. Overweeg aangifte bij de politie. Je bewijs komt daar goed van pas.
5. Praat erover met iemand die je vertrouwt. Je hoeft dit niet alleen te doen.

Word je afgeperst met een (nep)beeld? Betaal niet, ga niet in op eisen, bewaar alle berichten en meld het. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies.

Voorkomen: wat je zelf kunt doen

Volledig voorkomen kan niemand, maar je kunt het lastiger maken:

• Wees zuinig met openbare, scherpe foto’s van je gezicht als je profielen niet privé zijn.
• Zet social media-accounts waar mogelijk op privé.
• Upload nooit foto’s van anderen naar AI-apps of generators. Zie ook privacy bij AI-companion-apps.

Hoe wij platforms hierop beoordelen

Bij AI-platforms kijken we expliciet of uploads van echte personen worden tegengehouden en of er actief gemodereerd wordt. Een platform dat deepfakes van echte mensen mogelijk maakt, krijgt bij ons altijd het oordeel “liever niet”. Lees meer in hoe wij testen en over het bredere plaatje in ethisch porno kijken.

Conclusie

Deepfakes worden beter, maar er zijn vaak nog signalen te zien: randen, huid, handen, licht en vooral de context. Het belangrijkste is niet het herkennen zelf, maar wat je daarna doet: niet delen, melden, en als het jou overkomt bewijs vastleggen en hulp zoeken bij Helpwanted.nl.